ریسک و تطبیق

مدیریت ریسک و تطبیق

معرفی:

 تطبیق به معنی انطباق با الزامات اعلام‌شده است. در سطح سازمان، تطبیق عبارت است از دستیابی به فرآیندهای مدیریتی که الزامات قابل‌اجرا را شناسایی می‌نماید( برای مثال تحت عنوان قوانین، مقررات، قراردادها، استراتژی‌ها و سیاست‌ها)، ارزیابی موضوع تطبیق، ارزیابی خطرات و هزینه‌های بالقوه ناشی از فقدان امر تطبیق در مقابل تحمل هزینه‌های پیش‌بینی‌شده برای رسیدن به امر تطبیق است، و ازاین‌رو در اولویت‌بندی، پشتوانه شروع هرگونه اقدامات اصلاحی لازم تلقی می‌شود.

عدم رعایت قوانین، مقررات، قوانین اداری در عملیات بانکی و همچنین خطرات مربوط به اجرای استانداردها، می‌تواند به شهرت بانک آسیب برساند. بسیاری از بانک‌ها در عمل متفاوت هستند، اما همه آن‌ها در داشتن واحد تطبیق مشترک می‌باشند.واحد تطبیق درزمینه عملیات بانکداری، در دو سطح عمل می‌کند.

سطح 1 انطباق با قوانین خارجی که بر یک سازمان به‌عنوان یک کل تحمیل‌شده‌اند.

سطح 2 - انطباق با دستگاه‌های کنترل درونی برای رسیدن به انطباق با قوانین تحمیلی خارجی.

هدف ما بر اساس مفاهیم انطباق بازل 2 و 3 و استفاده از متدولوژی است که بر اساس آن بناشده است. اساساً مقررات بازل،  در خصوص اینکه بانک‌ها در مقابل رگلاتوری‌ها خود مسئول پاسخگویی هستند دو هدف اصلی را تبیین می‌کند.

این اهداف عبارت‌اند از:

1-ایجاد پشتوانه کافی برای کلیه موارد ریسکی که بانک‌ها با آن مواجه هستند یا می‌تواند در معرض آن قرار گیرند. به‌طور خلاصه، هدف از انجام چنین امری، افزایش توانایی بانک‌ها به‌منظور بقا جهت ایفای تعهدات و مسئولیت‌های مالی است.

2- استانداردسازی  شفافیت گزارشگری به رگلاتوری‌ها و سایر ذینفعان عمومی، همانند سهامداران. هدف این است که عرصه ایی برای بازیگری در بازار بانکداری اروپا برای ارزیابی و انجام مقایسه دقیق‌تر بانک‌ها ایجاد گردد.

برای دستیابی به این اهداف، این بانک رویکرد مدیریت ریسک کم‌وبیش پیچیده ایی را پیاده‌سازی نموده است بطوریکه مدیریت کلیه موارد ریسکی و پشتوانه‌های مرتبط با آن‌ها را به‌صورت روزانه در طول سال مراقبت می‌نماید. این موضوع کلیه جنبه‌های عملکرد کسب‌وکار ، ناشی از گسترش تخصص تحلیل گران ریسک و مدیران سرمایه نسبت به ساختار حاکمیتی و رویه‌ها، گزارشگری‌های جدید اضافی و فناوری اطلاعات / کیفیت داده‌ها و امنیت را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

درنهایت، یک رویکرد مبتنی بر ریسک به‌طور مستمر می‌تواند تمام جنبه‌های کسب‌وکار را پشتیبانی نماید. پیامدهای مقررات دور از دسترس هستند. در برخی موارد، حصار پیرامونی کسب‌وکارهای ابتدایی انچنان بلند است که مانع از شفافیت می‌شود و گاهی اوقات حتی از تبادل اطلاعات حیاتی جلوگیری می‌نماید. نظر به مسئولیت‌های که احصاء شده‌اند، همکاری تنگاتنگ بین بخش‌ها موردنیاز است. درنهایت، اعمال کنترل و پایش دقیق‌تر ریسک مرتبط با وظایف کلیه بخش‌های بانک ، در تمام سطوح آغازشده است.

این منصفانه است که بپرسید آیا بانک‌ها آمادگی دارند تا مدل بلوغ ریسک را به‌طور مؤثر و کارآمد پیاده‌سازی کنند و ساختار و فرآیندهای حاکمیت ریسک یکپارچه را برای انجام بازل III، از مرحله سایلو بر اساس رویکرد مدیریت ریسک در بخش عمده‌ای از ساختار سازمانی بانکداری جاری و ساری نمایند.

سال‌ها تجربه با بازل II ، مسیر یادگیری را برای کلیه افراد درگیر هموار نموده است. در حال حاضر زمان آن فرا رسیده است تا رویکرد یکپارچه‌سازی را با رهنمودهای ریسک بازل ترکیب نمایم ، بنابراین کنترل و تضمین‌های مدیریتی می‌تواند به‌سادگی اجرا شود و بازل کمتر از یک‌بار برای کل سازمان اجرایی شود. ما قصد داریم تا با پیاده‌سازی مدیریت ریسک یکپارچه بتوانیم شرایط را برای اجرای بازل 3 فراهم کنیم. ازاین‌رو در گام اول برای پیاده‌سازی حاکمیت شرکتی به‌طور کامل ، دپارتمان تطبیق را تشکیل داده‌ایم.

سیاست‌ها و راهبردهای تطبیق:

سیاست‌ها و راهبردهای تطبیق باید اصولی را مشخص کنند که کلیه کارکنان و مدیران می‌بایست در چهارچوب آن عمل نمایند.

 این اصول عبارت‌اند از:

1 - منشور اخلاقی کارکنان (با تأکید بر اینکه پایبندی کارکنان به اصول و ارزش‌های اخلاقی، رعایت قوانین، مقررات و استانداردها نقش مؤثری در جایگاه سازمانی آنان خواهد داشت)

2- تبیین جایگاه واحد تطبیق در بانک

3-کارکردها و مسئولیت‌های واحد تطبیق

4-حدود اختیارات واحد تطبیق (شامل برخورداری آن واحد از حق مکاتبه با هریک از کارکنان بانک و دریافت هرگونه مدرک یا مستند موجود در بایگانی ،به‌منظور انجام وظایف مرتبط)

5-وظایف و حدود اختیارات مسئول واحد تطبیق

6-تأمین استقلال واحد تطبیق و کارکنان آن به‌ویژه، از جنبه پیشگیری از هرگونه برخورد منافع بین وظایف مدیر تطبیق با مدیر واحد حسابرسی داخلی و نیز دیگر واحدها

7- الزامات گزارش دهی در مورد ریسک تطبیق

8- چگونگی حسابرسی دپارتمان تطبیق

 

وظایف و مسئولیت‌های دپارتمان تطبیق:

1-تدوین معیارهایی برای حصول اطمینان از استقلال این واحدها

2-ارتباط دپارتمان تطبیق با واحدهای مدیریت ریسک و حسابرسی داخلی

3-چگونگی تخصیص مسئولیت‌ها به کارکنان، درزمانی که مسئولیت‌های تطبیق بر عهده کارکنان ادارات مختلف گذارده شده است.

4- حق این واحد برای دسترسی به اطلاعات لازم و وظایف کارکنان موسسه در راستای همکاری با این واحد برای ارائه اطلاعات جهت انجام مسئولیت‌های محوله به این واحد

5- حق رسیدگی به تخلفات احتمالی و نقض سیاست‌های تطبیق و در صورت لزوم، انتصاب کارشناس خبره خارج از بانک برای انجام این کار

6- حق بیان آزاد و افشای یافته‌های این واحد به/ برای مدیران ارشد و در صورت نیاز، هیات مدیره یا کمیته منتصب هیات مدیره

7- مسئولیت آن در رابطه با گزارش دهی رسمی به مدیریت ارشد و .....

8-حق دسترسی مستقیم به هیات مدیره یا کمیته منتصب آن

9-در رابطه با رعایت قوانین، مقررات و استانداردها، به‌ویژه ، آخرین تحولات مربوط به آن‌ها از طریق تهیه دستورالعمل و شیوه‌نامه اجرایی به مدیریت ارشد یاری رساند.

10-به‌طور مستمر آخرین تحولات مربوط به قوانین، مقررات و استانداردها را پیگیری نموده، به درک درستی از مواد و مفهوم واقعی آن‌ها دست یابد. به‌طور دقیق تأثیر تحولات و تغییرات قوانین، مقررات و استانداردها را بر فعالیت موسسه شناسایی کرده، به‌تناسب آن، پیشنهادهای خود را در مورد چگونگی تطبیق با موارد یادشده، به مدیریت ارشد ارائه کند.

11-برنامه‌های مدیریت ریسک تطبیق را (شامل پیاده‌سازی و ارزیابی سیاست‌ها و رویه‌های خاص، ارزیابی ریسک‌های تطبیق، آزمون تطبیق)، اجرایی نماید، متناسب با ریسک‌های تطبیق پیشنهادهای خود را به مدیریت ارشد ارائه نماید.

12- با همکاری کمیته فرعی مدیریت ریسک تطبیق، شیوه‌نامه‌ای برای انجام وظایف محوله به کارکنان واحد تطبیق، تدوین و پس از تائید مدیریت ارشد، به‌عنوان راهنمای عملی کار در اختیار کارکنان قرار دهد.

13-بر رعایت تمامی سیاست‌ها، رویه‌ها و دستورالعمل‌های بانک نظارت کند و از خطوط کاری و مجریان کنترل داخلی بانک درخواست نماید که سیاست‌ها، رویه‌ها و دستورالعمل‌های مرتبط به خود را موردبازنگری قرار بدهند و از تطبیق آن‌ها با قوانین، مقررات و استانداردهای مربوط اطمینان حاصل کند.

14- درزمینۀ شناسایی سطح ریسک تطبیق در محصولات و فرآیندها در بانک نقش اصلی را ایفا نماید و به واحدهای اجرایی در این خصوص رهنمودهایی ارائه کند و یا برنامه‌های مدونی را برای کاهش ریسک تطبیق به هیات مدیره یا کمیته عالی مدیریت ریسک پیشنهاد کند. به‌طور ادواری موارد نقض قوانین، مقررات و استانداردها را به همراه رهنمودهایی برای پیشگیری از این ریسک به اطلاع مدیریت ارشد برساند.

15- با رویکردی پیشگیرانه، ریسک‌های تطبیق مرتبط با محصولات و فرآیندهای جدید را ارزیابی نماید. برای این منظور فرآیندها و محصولات را مورد تجزیه‌وتحلیل قرار بدهد و از طریق واپایش‌های لازم، قبل از ارائه محصول و یا آغاز فرآیند، ریسک آن را به‌گونه‌ای مناسب شناسایی و کاهش بدهد.

16- در مورد گسترش محصولات و خدمات جدید، یک حوزه کاری جدید گسترش دهد ، برقراری ارتباط با شبکه مشتریان جدید یا تغییر ماهیت ارتباط موسسه با مشتریانش، ریسک‌های تطبیق را شناسایی و ارزیابی کند.

17- در مورد فعالیت‌های برون‌مرزی قوانین، مقررات و استانداردهای کشور میزبان رعایت می‌شوند، از طریق فردی مسلط به قوانین محلی، اطمینان حاصل می‌شود که قوانین، مقررات و استانداردهای کشورهایی که بانک در آن فعالیت دارد، رعایت می‌شوند.

18-به‌عنوان یگانه مرجع مجاز برای تبیین و تفسیر قوانین، مقررات و استانداردها در بانک، به استعلام‌های دریافتی از واحدهای کاری پاسخگو هست.

19-در ارتباط مستمر با واحدهای نظارتی بانک هست و اجرای مقررات و پیشنهادهای هر یک از واحدهای بانک را مورد پیگیری قرار می‌دهد.

20-به کمک روش‌هایی (مثلاً با استفاده از شاخص‌های عملکرد)، ریسک‌های تطبیق را اندازه‌گیری نموده و کارکرد واحد تطبیق را در موسسه بهبود می‌بخشد.

21- اطلاعاتی را گردآوری می‌نماید. (مثل شاخص افزایش شکایت‌ها، عملیات غیرعادی و...)،که مشکلات انطباق بانک را مشخص می‌کند،

22- شاخص ریسک انطباق وتوالی زمانی مطلوبی را اندازه‌گیری و تعیین می‌نماید، که طی آن می‌بایست ریسک‌های تطبیق ازنظر احتمال وقوع و تأثیر موردبررسی و پایش قرار گیرند،

23- با واحدهای آموزشی برای انجام آموزش‌های موردنیاز کارکنان این واحد همکاری مؤثر داشته باشد.

 

استقلال دپارتمان تطبیق:

دپارتمان تطبیق باید مستقل باشد بنابراین مفهوم استقلال مستلزم به تحقق پیوستن موارد ذیل است:

1-دپارتمان تطبیق دارای جایگاهی رسمی در درون بانک دارد.

2- دپارتمان تطبیق به‌صورت متمرکز ایجادشده است، به‌طوری‌که کارکنان آن صرفاً در واحد یادشده فعالیت دارند و به‌هیچ‌وجه در واحدهای اجرایی فعالیت ندارند.

3-کارکنان واحد تطبیق امکان دسترسی به سایر کارکنان و نیز اطلاعات موردنیاز برای اجرای مسئولیت‌های خود رادارند.

4- تمامی واحدهای اجرایی بانک، با دپارتمان تطبیق همکاری دارند.